Dr. van Mierlostraat 14

Het echtpaar Engelman

Jacob Engelman komt in 1895 in Breda wonen vanuit zijn geboorteplaats ’s-Hertogenbosch. Hij is 26 jaar oud als hij in 1899 trouwt met de 19-jarige Sara van Bueren. Sara is geboren in Rotterdam als oudste dochter van koopman Meijer van Bueren en zijn vrouw Hester Cohen. De familie Van Bueren komt in 1880 in Breda wonen. Na een uitstap naar Gent komen ze permanent terug naar Breda aan de Haagdijk.

Jacob en Sara beheren in Breda een ‘Magazijn van Ongeregelde Goederen & Modemagazijn’ op de hoek van de Veemarktstraat en de Grote Markt in Breda. Daarnaast had Engelman nog vele andere ondernemingen in de stad. Zo was hij samen met Jan Walvis directeur van Paleis Bioscope en het Variété Theater aan de Lange Brugstraat. Dankzij deze ondernemingen kan hij flink beleggen: zijn vastgoedbezit loopt op tot 27 huizen.

Engelman wordt hard getroffen door de anti-Joodse maatregelen. Zijn eigendommen worden afgenomen. Ze vestigen zich aan de Dr. van Mierlostraat. Zelf verblijft hij op enig moment in het Sint-Ignatiusziekenhuis. Op 5 december 1942 worden in opdracht van de Duitse autoriteiten de dan aanwezige Joodse patiënten overgebracht naar het Centraal Israëlitisch Ziekenhuis in Amsterdam. In de ochtend van 3 maart 1943 worden alle daar nog aanwezige patiënten met overvalwagens weggevoerd, waaronder Jacob. Ze worden via Westerbork gedeporteerd. Jacob wordt op 13 maart 1943 in Sobibor vermoord.

Zijn vrouw Sara is, waarschijnlijk ten tijde dat Jacob in het ziekenhuis lag, ondergedoken. Ze verblijft aan de Wethouder Romboutsstraat waar de familie Hofman inmiddels aan 19 Joden onderdak biedt. Na verraad worden deze mensen op 29 mei 1943 opgepakt. Na ongeveer 3 weken worden zij via Westerbork gedeporteerd. Sara wordt in Sobibor vermoord op 9 juli 1943. 

Marianna Koperberg

Marianna Koperberg wordt geboren in Den Bosch, op 2 januari 1887. Ze is de jongste van de 4 kinderen van Engelina de Roode en Hartog Koperberg. Moeder Engelina, is eerder gehuwd geweest met Isaac Engelman, uit dat huwelijk zijn ook een aantal kinderen geboren. Een van de kinderen is Jacob Engelman, de halfbroer waar Marianna later bij intrekt.

Na het overlijden van haar vader in 1896, verhuist Marianna vaak. Ze woont na 1900 onder andere in Den Bosch, Tilburg, Breda, maar verlaat ook de provincie voor Zutphen, Eindhoven en Nijmegen. Ze werkt voornamelijk als dienstbode en huishoudster bij andere families. Bijvoorbeeld in Zutphen bij het gezin van de Joodse weduwe Leentje Elzas-Serphos, waar ze in 1921 begint.

Ze blijft ongehuwd en komt uiteindelijk terug naar Breda. Ze vindt onderdak bij haar halfbroer Jacob en zijn vrouw Sara in de Dr. van Mierlostraat. In eerste instantie op nummer 3, maar het drietal verhuist eind 1940 naar nummer 14. In 1942 volgen er nog een paar familieleden op het adres, Izaak van Bueren, de broer van Sara, en zijn gezin. Zij zullen na de oorlog ook terugkeren naar dit huis.

Eind augustus 1942 wordt een groep Joodse Bredanaars opgeroepen om zich te melden op de Oude Vest. Onder de 67 mensen die naar de verzamelplaats kwamen was ook Marianna aanwezig. Samen met 24 anderen wordt zij gedeporteerd en omgebracht op 3 september in Auschwitz.